Ameliyat Öncesi Kayıt Kılavuzu
3 boyutlu planlamanın başarısı, kayıtların hassasiyetiyle doğru orantılıdır. Kayıtları ameliyattan en az 2 hafta önce alın; başlamadan önce bu kılavuzu okumanızı öneririz.
01Video
Ortognatik cerrahi öncesinde hastadan alınacak video kaydı, cerrahi müdahalenin daha iyi planlanabilmesi açısından önemlidir. İşte bu video kaydının önemli olduğu bazı noktalar:
- Yüz Analizi: Hastanın yüz mimiklerini, çene hareketlerini, gülüş estetiğini ve genel yüz hatlarını dinamik olarak değerlendirmek için kullanılabilir.
- Konuşma Analizi: Hastanın konuşma sırasında meydana gelen çene ve kas hareketlerini ve varsa konuşma sırasında ortaya çıkabilen problemleri değerlendirmek için kullanılabilir.
- Hastanın Beklentilerini Anlama: Hastanın ameliyat sonrası beklentilerini daha iyi anlamamıza olanak tanır. Aynı zamanda, hastamızın ameliyat işlemi ile ilgili yeteri kadar bilgi sahibi olup olmadığını da test etmemize yarar.
Hastaya video kaydı sırasında sorulması tavsiye edilen sorular:
- Neden ameliyat olmaya karar verdiniz?
- Yüzünüzde ve dişlerinizde neyin değişmesini istiyorsunuz?
- Ameliyat sırasında ve sonrasında oluşabilecek komplikasyonlar hakkında neler biliyorsunuz?
- Ameliyat sonrasındaki süreç ile ilgili neler biliyorsunuz?
02Analog Ölçü
Sıradaki kayıtları toplama işlemine başlamadan önce aljinat ile ölçü alıp son bir kez modellerin düzgün kapanışa gelip gelmediğini kontrol etmenizi öneririz. Eğer küçük uyumsuzluklar varsa, bunlar negatif ya da pozitif koronoplasti ile düzeltilmeli ve stabil bir kapanış elde edilmelidir. Aljinat ölçü alınırken braket ile diş eti arasında kalan retantif alanlar pembe mum ile dikkatli bir şeklide örtülmelidir ki ölçü alma işlemi sırasında aljinat deforme olmasın. Ayrıca, aljinat yerleştirmeden önce ölçü kaşığına özel yapıştırıcı vernik uygulanması ölçü güvenilirliğini arttıracaktır.
03Ağız İçi Tarama
Ameliyat splintlerini hatasız üretebilmek için ağız içi taramasının hassas bir şekilde yapılması gerekir. Tarama öncesi ağız hijyeni iyi olmalı, taranacak yüzeylerde tükrük olmamalı, dişler üzerinde bulunan elastikler çıkartılmalıdır. Ameliyat arklarının çıkartılmasını önermemekteyiz. Çünkü, ameliyat arklarının çıkartılıp takılması sırasında arkların pasifliği bozulabilir. Kayıtlar alındıktan sonra meydana gelebilecek herhangi bir diş hareketi ameliyat splintlerinin dişler üzerine düzgün oturmamasına neden olacaktır. Şeffaf plak hastalarının ağız içi taraması öncesinde mutlaka çalışılacak cerrah ile hangi yöntem ile çeneleri bağlamak istediğini konuşmanızı tavsiye ederiz. Bazı cerrahlar dişlere mutlaka braket yapıştırılmasını, bazıları hooklu tel yapıştırılmasını veya yalnızca mini vidalardan destek almayı tercih etmektedir. Bu durumda istenilen yönteme göre son ağız içi tarama yapılmalıdır.
Taramayı yapacağınız cihazın kalibrasyonu yapılmış olmalıdır.
Tarama işlemine dudak-yanak ekartörü ile başlanmalı ve taramanın sonunda tarama başlığını daha rahat hareket ettirebilmek ve braketler ile diş eti arasında kalan bölgeler gibi zor ulaşılan bölgeleri daha detaylı tarayabilmek için ekartör çıkartılmalıdır.
04Yüz İşaretlemeleri ve Ölçümleri
Yüz üzerinde yapılan ölçümler analiz formuna yazılır. Analiz formunu vaka gönderim adımlarını takip ederek indirebilirsiniz.
Yüz üzerindeki ölçümleri yapabilmek için bazı referans noktalarına ihtiyaç duyarız. Bu noktalar:
- Yumuşak doku Glabella (Gn’)
- Subnasale (Sn’)
- Çene ucu orta noktası (Pog’)
Bu noktaların radyografide görünür olabilmesi için üzerlerine radyo opak işaretleyiciler yapıştırılır. Ya da bu işaretleyiciler yerine işaretlediğimiz noktaya çok küçük bir akışkan kompozit damlası konulabilir.
05Doğal Baş Oryantasyonunun Belirlenmesi
Ortognatik cerrahi planlaması yaparken Arnett ve arkadaşlarının tarif ettiği yumuşak doku sefalometrik analizini (YDSA) kullanmaktayız. Bu analizde referans olarak intrakranial düzlemler yerine hastanın doğal baş pozisyonu (DBP) üzerinde oluşturulan gerçek dik ve yatay düzlemler kullanılır. DBP, bireyin gerçek hayattaki görünümünü temsil eder ve bu özelliği sayesinde gerçekçi ortodontik ve ortognatik sonuçlar elde etmemize olanak sağlar. DBP birçok nedenden etkilenebildiğinden dolayı çoğu zaman hastaların başlarının hekim tarafından tekrar konumlandırılması gerekmektedir. Bu şekilde konumlandırılmış baş pozisyonuna doğal baş oryantasyonu (DBO) adı verilir.
06Su Terazilerin Yerleştirilmesi
Hastanın DBO’su belirlendikten sonra bu pozisyonunun tekrarlanabilir olması için hasta DBO’da dururken hem alın bölgesine hem de temporal bölgeye yer düzlemine paralel olacak şekilde çift taraflı bant yardımıyla iki adet su terazisi yerleştirilir. Daha sonra, tekrar hastadan bir süre rahatça dolaşması istenir ve baş pozisyonu DBO’ya göre tekrar konumlandırılarak su terazilerin yer düzlemine paralel olup olmadığı kontrol edilir. Eğer hastanın DBO’su ile ilgili bir şüphe varsa su terazileri yapışkan bantlardan çıkartılarak işlem baştan tekrarlanır.
Su terazileri kullanılarak DBO’nun tekrarlanabilir hale getirilmesi sayesinde tüm kayıtların güvenli bir şekilde DBO’da alınması mümkün olur. Böylelikle, klinikte belirlediğimiz DBO’nun birebir sanal ortama aktarılması sırasında hata yapma olasılığımız önemli ölçüde azalır.
(Dilerseniz adresinize su terazisi gönderebiliriz.)
07Orta Hattın Belirlenmesi
Klinikte orta hattı belirlemek için diş ipi kullanılabilir. Hastanın tam karşısına geçilir, hastanın başı alnında yapışık olan su terazisi referans alınarak yer düzlemine paralel halde tutulurken diş ipini daha önce belirlediğimiz G’ noktasındaki işaret üzerinden geçecek şekilde yere dik tutmaya çalışarak ipin üst kesiciler bölgesinde nereden geçtiği görülmeye çalışılır. Görülen yer üst kesici dişler üzerinde işaretlenir ve işlem tekrarlanarak yerleştirilen işaretin doğruluğu test edilir. Bu işlemin birden fazla yapılmasını hatta kliniğinizde sizden başka çalışan bir hekim varsa onun da bu işareti kontrol etmesini öneririz.
08Kant Durumunun Belirlenmesi
Hastanın tam karşısına geçilir, hastanın başı alnında yapışık olan su terazisi referans alınarak yer düzlemine paralel halde tutulurken altında su terazisi yapışık olan bir cetvel ya da kant ölçebilen kademeli çubuk kullanılarak üst kaninler arasındaki vertikal mesafe belirlenmeye çalışılır.
(Dilerseniz kant ölçebilen kademeli çubuğu STL formatında mailinize iletebiliriz)
09Kapanış Kaydı Alınması
Kapanış kaydı hastanın fotoğrafları ve radyografisi çekilirken kullanılacaktır. Böylelikle her iki kayıt esnasında da hastanın çenelerarası ilişkisi klinikte belirlediğimiz ilişki ile aynı olacaktır. Kapanış kaydı alırken kapanış mumunun kolaylıkla deforme olmaması önemlidir. Dolayısıyla, tercihen kerr materyaline benzeyen sert mavi mum veya buzlu suda bekletilmiş ve iyice sertleşmiş pembe mum kullanılır.
Kapanış mumu, dudaklar ve yumuşak dokulara değmeyecek şekilde olmalıdır.
10Fotoğraflar
Fotoğraf çekmeden önce su terazilerinin hemen altına gelecek şekilde hastanın yüzüne 0,5 mm aralıklı ve tercihen 20 mm uzunluğunda plastik cetveller yapıştırılır. Bu sayede, fotoğraflar bilgisayarda kalibre edilebilir.
Kapanış mumu dişler arasına yerleştirilir.
Fotoğraf çekimleri sırasında hastanın başında bulunan her iki su terazisi de yere paralel olmalıdır. Siz fotoğrafı çekerken asistanınız da hastanın başını su terazileri yere paralel hale getirmek için yönlendirebilir.
Fotoğraf çekimleri sırasında dudaklar ve yumuşak dokular serbest olmalıdır.
Fotoğraf makinasının objektifi göz hizasında tutulmalıdır.
Daha net fotoğraflar için paraflaş kullanımını önermekteyiz. Fon kullanılmalı ve fonda yer düzlemine dik olacak şekilde bir referans çizgisi bulunmalıdır. Ucunda bir ağırlık bağlı bulunan ip sarkıtmanız ve bu ipin fotoğraf karesinde yer almasını öneririz. Yukarıdan aşağıya salınan ip sayesinde, çekmiş olduğumuz fotoğrafı bilgisayarda yer düzlemine dik olacak şekilde ayarlamamız mümkün olacaktır.
Fotoğraf çekimlerinden sonra cetveller çıkartılır.
11Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (K.I.B.T.)
Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, geleneksel bilgisayarlı tomografiye (B.T.) kıyasla daha düşük radyasyon dozları kullanır. Dolayısıyla, kullanımı daha güvenlidir. Ayrıca, tek bir ışınlama ile planlamamız sırasında kullanabileceğimiz bütün radyolojik görüntüleri elde etmemize olanak tanır.
Hasta KIBT çekimine yüzündeki su terazileri ile gitmesi tavsiye edilmektedir. Böylelikle KIBT çekimi sırasında hastanın başı DBO’da tutulabilir.
Çekilen K.I.B.T. DICOM formatında gönderilmelidir.
K.I.B.T. çekilirken dikkat edilmesi gereken hususlar(teknisyene ifade edilecek tavsiyeler)
- Dişlerin kapanışı kapanış mumu ile sağlanmalıdır.
- Dudaklar serbest olmalıdır.
- Yumuşak dokuların üzerinde baskı olmamalıdır.
- Makina üzerindeki çenelik kullanılmamalıdır.
- Yumuşak doku üzerindeki işaretler görünmelidir.
- Glabella noktası, çene altının boyun ile birleştiği nokta, burun ucu ve kulaklar FOV (Field of View) alanının içinde kalmalıdır.
- Kafa pozisyonu DBO’ya göre ayarlanmalıdır.
- Kafa stabilize edilmelidir.
12Ameliyat sonrası planlanan kapanışın belirlenmesi
Ameliyat öncesi elde edilen modelleri cerrahi sırasında görmek istediğiniz kapanışa getirerek tarama yaptığınızda hastanın bitim kapanışı elde edilir. Böylelikle üç boyutlu sanal cerrahi planlama sırasındaki final kapanış belirlenmiş olur.
13Sonuç
Toplamış olduğunuz kayıtlar tarafımıza ulaştıktan sonra, bu kayıtları sanal ortamda düzenliyoruz, analizlerini yapıyor ve cerrahi planlamayı tamamlıyoruz. Daha sonra sizi ve cerrahı bilgilendireceğimiz ve planlamaya son şeklini vereceğimiz bir online toplantı gerçekleştiriyoruz.
Cerrahi plan konusunda hemfikir olunduktan sonra ameliyat sırasında kullanılacak olan splintleri hazırlayıp adresinize gönderiyoruz.
Örnek Çekim Fotoğrafları
Planlama için gereken fotoğraf pozları — her karenin altında açıklaması var.





























